Avrupa'da yapısal çelik ve alüminyum taşıyıcı bileşenlerin piyasaya sürülebilmesi için EN 1090-1 standardı kapsamında CE işaretlemesi zorunludur. Bu kapsamda üretim yapan firmalar için EN 1090-2 (çelik) veya EN 1090-3 (alüminyum) teknik gereklilikleri belirleyen uygulama standardıdır.
CE belgesi hem yurt içi ihale süreçlerinde hem de Avrupa'ya ihracat kapsamındaki projelerde temel tedarikçi ön koşulu haline gelmiştir.
EN 1090-1 ve EN 1090-2 Farkı
- EN 1090-1: Uygunluk değerlendirme standardıdır. CE işaretlemesi için nasıl bir fabrika üretim kontrol (FPC) sistemi kurulacağını ve hangi bildirim kuruluşuyla çalışılacağını belirler. Sonunda CE DoP (Declaration of Performance — Performans Beyanı) düzenlenir.
- EN 1090-2: Teknik uygulama standardıdır. Kaynak, NDT, tolerans, yüzey işleme ve malzeme gereklilikleri bu standartta tanımlanmıştır. EN 1090-2'ye uyum için aynı zamanda EN ISO 3834-2 (tam kalite) veya EN ISO 3834-3 (standart kalite) sertifikası şarttır.
Özet: CE belgesi almak için EN 1090-1 sürecini yürütürsünüz. Bu süreçte EN 1090-2 teknik gerekliliklerini karşıladığınızı ispatlarsınız. EN ISO 3834-2 ise kaynak kalite sistemini bağımsız olarak belgeleyen ek sertifikadır.
EXC Yürütme Sınıfları (Execution Classes)
EN 1090-2, yapısal bileşenleri dört yürütme sınıfına ayırır. Sınıf ne kadar yüksekse gereklilikler o kadar ağırdır:
| Sınıf | Kullanım Alanı | NDT Oranı | Kaynak Kalite Sistemi |
|---|---|---|---|
| EXC1 | Düşük hasar riskleri, ikincil yapısal bileşenler | Yok (VT yeterli) | EN ISO 3834-4 |
| EXC2 | Binalarda çoğu yapısal çelik, orta risk | %5 (tahribatsız muayene) | EN ISO 3834-3 |
| EXC3 | Köprüler, ağır endüstriyel yapılar, yüksek hasar riski | %10 (kritik bölgeler %25) | EN ISO 3834-2 |
| EXC4 | Yüksek sismik bölgeler, nükleer, olağanüstü risk | %20 (kritik bölgeler %50) | EN ISO 3834-2 |
ArmaWeld, EN 1090-2 EXC3 kapsamında üretim yetkisine sahiptir. Bu, piyasadaki büyük çoğunluğu kapsayan en zorlu ticari sınıftır.
EXC3 Kapsamında Ne Gerekiyor?
Kaynak Yönetimi
- Tüm kaynak prosesleri için onaylı WPS (EN ISO 15614-1/2)
- EN ISO 9606-1/2 sertifikalı kaynakçılar
- Kaynak koordinatörü (IWE veya IWT düzeyinde, EN ISO 14731)
- WPS kapsamı dışında kaynak yapılmaması
NDT Gereklilikleri
- Tüm CJP (tam nüfuziyetli) kaynak dikişlerinin minimum %10'u UT veya RT ile muayene
- Kritik birleşimlerde bu oran %25'e çıkar
- EN ISO 9712 Seviye 2 sertifikalı NDT personeli
Malzeme ve İzlenebilirlik
- EN 10204 3.1 malzeme sertifikası (bazı durumlarda 3.2)
- Her parçanın HEAT/LOT numarası ile izlenebilirliği
- Kaynak prosedürü, kaynakçı ve malzeme zincirinin belgelenmesi
CE İşaretlemesi Süreci
Bir üreticinin EN 1090-1 kapsamında CE belgesi alması için gereken adımlar:
- Fabrika Üretim Kontrol (FPC) Sisteminin Kurulması: Prosedürler, kayıtlar, ekipman kalibrasyon sistemi ve personel yeterlilikleri belgelenir.
- Bildirim Kuruluşu (Notified Body) Başvurusu: AB'de akredite bir notified body (örn. TÜV, Bureau Veritas, DNV) fabrika denetimi yapar.
- İlk Tip Testi: Temsili ürün numuneleri standart gerekliliklerine göre test edilir.
- CE DoP Düzenlenmesi: Uygunluk belgesi yayınlanır ve ürüne CE işareti iliştirilir.
- Yıllık Gözetim Denetimi: Notified body yılda bir fabrikayı denetler.
EXC3 için not: Bildirim kuruluşunun (notified body) yürütme sınıfını açıkça onaylaması gerekir. EXC2 belgesiyle EXC3 projesi yapılamaz.
EN ISO 3834-2 ile İlişkisi
EN 1090 EXC3 için zorunlu olan EN ISO 3834-2 (Tam Kalite) sertifikası, kaynak kalite yönetim sisteminin bağımsız bir belgelendirme kuruluşu tarafından onaylandığını gösterir. Bu sertifika:
- Yalnızca EN 1090 kapsamındaki işler için değil, tüm kaynaklı imalat projeleri için geçerlidir
- ISO 9001'i tamamlar; kaynak prosesine özgü gereklilikleri kapsar
- PED (Basınçlı Ekipman Direktifi) ve EN 15085 (demiryolu) gibi diğer standartlarla da kesişir
EN 1090 EXC3 Kapsamında Üretim mi Arıyorsunuz?
ArmaWeld'in kalite sertifikaları ve onaylı WPS portföyü hakkında bilgi almak için kalite sayfamızı ziyaret edin veya teklif isteyin.
Kalite Sayfası →