PWHT (Post Weld Heat Treatment — Kaynak Sonrası Isıl İşlem), kaynaklanan parçanın belirli bir sıcaklığa ısıtılıp kontrollü soğutulması sürecidir. Amaç: kaynak gerilmelerini gidermek, mikroyapıyı dengelemek ve hidrojeni difüze ederek soğuk çatlak riskini ortadan kaldırmak.
Neden PWHT Yapılır?
- Gerilim giderme: Kalıcı çekme gerilmeleri PWHT ile %80'e kadar azaltılır.
- Hidrojen difüzyonu: Diffüzible hidrojen ısıl işlemde difüze olur ve uzaklaşır.
- HAZ tokluk artışı: Sertleşmiş HAZ temperlenir, charpy değerleri iyileşir.
- Boyutsal stabilite: İç gerilmeler azaltılarak servis deformasyonu önlenir.
- Korozyon dayanımı: Paslanmaz çeliklerde sensitizasyon önlenir.
Hangi Durumlarda Zorunlu?
| Standart | PWHT Gereksinimi |
|---|---|
| EN 13445 (basınçlı kap) | Karbon çelikte t > 35 mm; düşük alaşımlı çelikte t > 19 mm |
| EN 13480 (proses borulaması) | P-No 1 grup için 19 mm; P-No 4–6 için 13 mm |
| ASME VIII Div 1 | Karbon çeliği t > 38 mm |
| API 650 (depolama tankı) | Genelde 38 mm üstü |
PWHT Sıcaklık ve Süresi
| Çelik Sınıfı | Sıcaklık (°C) | Süre Kuralı |
|---|---|---|
| P-No 1 (S235, S355) | 580–620 | 1 saat / 25 mm, min 30 dk |
| P-No 3 (1.25Cr-0.5Mo) | 620–680 | 1 saat / 25 mm |
| P-No 4 (2.25Cr-1Mo) | 680–720 | 1 saat / 25 mm |
| P-No 6 (12-13Cr martenzitik) | 720–780 | 2 saat min |
| P-No 8 (304L/316L) | 1010–1100 (çözeltileme) | Kalınlığa göre |
S690QL ve S960QL: Bu QT çeliklerde PWHT genellikle YASAKTIR. Tempereleme sıcaklığının üzerine çıkıldığında akma dayanımı geri dönüşsüz düşer.
Isıtma ve Soğutma Hızları
- Isıtma hızı (300°C üstü): Maksimum 220°C/saat × (25 / t)
- Tutma sıcaklığı toleransı: ±20°C (genel)
- Soğutma hızı (300°C üstü): Maksimum 275°C/saat × (25 / t)
- 300°C altında: Serbest hava soğutması
Isıtma Yöntemleri
- Ocak (furnace): En homojen, küçük-orta parçalar için ideal
- Endüksiyon: Boru çevresel kaynakları için yaygın
- Resistans bant: Lokal kaynaklarda, ekonomik
- Gaz brülörü: Saha onarımları, sıcaklık kontrolü zor
Termoçift Yerleşimi
- Minimum 2 termoçift (giriş/çıkış kontrolü)
- Cidar kalınlığı > 50 mm: iç ve dış yüzeyde ayrı
- Yerel ısıtmada: dikiş hattı + 2× cidar kalınlığı uzaklıkta kontrol noktaları
- Termoçift kayıt cihazına bağlanır; tüm grafikler saklanır (10 yıl)
Yerel Isıtma Bant Genişliği
- Heated band: 5 × Ri × t
- Soaked band: Heated band'in iç yarısı
- Gradient control band: Heated band'in dışında 2,5 × Ri × t kadar izole alan
Yaygın Hatalar
- Yetersiz tutma süresi
- Çok hızlı soğutma
- Termoçift eksikliği veya hatalı yerleşimi
- Yerel ısıtmada yetersiz bant genişliği
- S690QL / S960QL'de uygulama (YASAK)
PWHT Sonrası Doğrulama
- Sertlik testi (HV10)
- NDT: PT/MT ile yeni çatlak kontrolü
- Boyutsal kontrol: distorsiyon mu oldu?
ArmaWeld kapsamı: 8 m × 3 m × 3 m ölçülerine kadar parçalar için ocak PWHT. EN 13445 ve ASME VIII kapsamında ısıl işlem süreç şeması ve sıcaklık kayıtları sunulur.
PWHT ve Gerilim Giderme Hizmeti
Kaynak sonrası ısıl işlem planlama ve uygulama konularında mühendislik desteği alın.
İletişime Geçin →