Türkiye'de halk arasında argon kaynağı olarak bilinen yöntemin teknik adı TIG kaynağıdır (Tungsten Inert Gas; Almanca kaynaklarda WIG). EN ISO 4063'te 141 numarasıyla tanımlanır. Ark, erimeyen bir tungsten elektrot ile iş parçası arasında oluşur; kaynak banyosu argon gazıyla korunur.
TIG, sıçrantısız, temiz ve görsel olarak kusursuz dikişler verdiği için paslanmaz çelik, alüminyum, ince sac ve kritik kök pasolarında ilk tercihtir.
Argon Kaynağı Nasıl Çalışır?
- Tungsten elektrot: Arkı oluşturur ama erimez. Bu nedenle elektrot ile dolgu metali birbirinden bağımsızdır.
- Dolgu çubuğu: Gerekirse kaynakçı tarafından elle (veya otomatik tel besleme ile) banyoya eklenir. İnce saclarda dolgusuz da kaynak yapılabilir.
- Koruyucu gaz: Genellikle saf argon (EN ISO 14175 I1). Kalın alüminyum ve bakırda argon-helyum karışımları kullanılır.
- Akım türü: Çelik ve paslanmaz çelikte doğru akım (DC, elektrot negatif); alüminyum ve magnezyumda oksit tabakasını temizlemek için alternatif akım (AC).
Tungsten Elektrot Seçimi
| Tip | Renk Kodu | Kullanım |
|---|---|---|
| WC20 (seryumlu) | Gri | DC ve AC, genel amaçlı; toryumlu elektrota yaygın alternatif |
| WL15 / WL20 (lantanlı) | Altın / Mavi | DC ve AC, kolay ark başlatma, uzun ömür |
| WZ8 (zirkonyumlu) | Beyaz | AC, alüminyum kaynağı |
| WT20 (toryumlu) | Kırmızı | DC; radyoaktif içerik nedeniyle kullanımı giderek azalıyor |
DC kaynakta elektrot ucu sivri, AC kaynakta ise küt veya hafif yuvarlatılmış hazırlanır.
Argon Kaynağı Nasıl Yapılır? Temel Adımlar
- Yüzey hazırlığı: Yağ, boya, pas ve oksit tamamen temizlenir. Paslanmazda ayrı fırça ve aparat kullanılır.
- Parametre ayarı: Akım türü, amper (kabaca her 1 mm kalınlık için 30–40 A) ve gaz debisi (genellikle 6–12 l/dk) ayarlanır.
- Ark başlatma: Elektrot iş parçasına değdirilmeden yüksek frekans (HF) veya lift-arc ile ark başlatılır.
- Kaynak: Torç 70–80° açıyla tutulur, dolgu çubuğu banyonun ön kenarından eklenir; çubuk ucu gaz koruması dışına çıkarılmaz.
- Bitiş: Akım kademeli düşürülerek krater kapatılır, gaz bir süre daha akmaya devam eder (post-flow).
Paslanmazda önemli: Kökün arka yüzü de oksitlenmeye karşı argon veya formier gazla korunmalıdır (kök koruma). Aksi halde kökte renklenme ve korozyon direncinde kayıp oluşur. Ayrıntılar: paslanmaz çelikte TIG kaynağı.
Avantajlar ve Dezavantajlar
| Avantajlar | Dezavantajlar |
|---|---|
| Sıçrantısız, temiz ve estetik dikiş | Düşük kaynak hızı ve yığma oranı |
| Isı girdisinin hassas kontrolü | Yüksek kaynakçı becerisi gerektirir |
| Çok geniş malzeme yelpazesi | Rüzgâra ve kirliliğe hassastır |
| Cüruf ve taşlama ihtiyacı yok | Kalın kesitlerde maliyetli |
Argon Kaynağı Nerelerde Kullanılır?
- Paslanmaz çelik tanklar, gıda ve ilaç ekipmanları, hijyenik borulama
- Alüminyum gövde, şase ve panel imalatı
- Basınçlı kap ve boru hatlarında kök pasoları
- İnce sac, hassas makine parçaları ve görünür yüzeyler
- Titanyum, bakır ve nikel alaşımları
Kalın kesit ve yüksek hızın önemli olduğu işlerde ise genellikle gazaltı (MIG/MAG) kaynağı tercih edilir. Tüm yöntemleri karşılaştırmak için kaynak çeşitleri yazımıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Argon kaynağı ile TIG kaynağı aynı şey mi?
Evet. Türkiye'de "argon kaynağı" denilen yöntem, teknik adıyla TIG (Tungsten Inert Gas) kaynağıdır ve EN ISO 4063'te 141 numarasıyla tanımlanır.
Argon kaynağında hangi gaz kullanılır?
Çoğunlukla saf argon (EN ISO 14175 I1) kullanılır. Kalın alüminyum ve bakırda ısı girdisini artırmak için argon-helyum karışımları tercih edilebilir.
Alüminyum argon kaynağı AC mi DC mi yapılır?
Alüminyum, yüzeyindeki oksit tabakasını temizleyen temizleme etkisi nedeniyle genellikle alternatif akımla (AC) kaynak yapılır. Çelik ve paslanmaz çelikte doğru akım (DC, elektrot negatif) kullanılır.
Paslanmaz ve Alüminyum İşleriniz İçin
TIG kaynağı gerektiren paslanmaz ve alüminyum parçalarınız için teklif alın.
Teklif İste →