Gazaltı kaynağı, makaradan sürekli beslenen bir tel elektrot ile iş parçası arasında ark oluşturulan ve kaynak bölgesinin koruyucu gazla korunduğu yöntemdir. Uluslararası literatürde GMAW (Gas Metal Arc Welding) olarak geçer; EN ISO 4063'te kullanılan gaza göre 131 (MIG) ve 135 (MAG) numaralarıyla tanımlanır.
Yüksek üretim hızı, öğrenme kolaylığı ve robotla otomasyona uygunluğu sayesinde endüstriyel kaynaklı imalatta en yaygın kullanılan yöntemdir.
MIG ve MAG Farkı
- MAG (Metal Active Gas, 135): CO₂ veya Ar/CO₂ karışımı gibi aktif gazlar kullanılır. Karbon ve düşük alaşımlı çeliklerde standarttır.
- MIG (Metal Inert Gas, 131): Argon veya argon-helyum gibi inert gazlar kullanılır. Alüminyum ve diğer demir dışı metallerde tercih edilir.
Hangi gazın ne zaman kullanılacağını koruyucu gaz seçimi yazımızda ayrıntılı anlattık.
Gazaltı Kaynak Makinesinin Bileşenleri
- Güç kaynağı: Sabit gerilimli (CV) inverter veya trafo tipi makine.
- Tel besleme ünitesi: Teli ayarlanan hızda torca iletir; tel hızı kaynak akımını belirler.
- Torç ve kablo paketi: Teli, akımı ve gazı kaynak bölgesine taşır.
- Gaz tüpü ve regülatör: Gaz debisini (tipik olarak 12–18 l/dk) ayarlar.
Ark Geçiş Türleri
| Geçiş Türü | Akım / Gerilim | Kullanım |
|---|---|---|
| Kısa devre | Düşük | İnce sac, kök paso, tüm pozisyonlar |
| Globüler | Orta | Genellikle istenmez; sıçrantı yüksek |
| Sprey ark | Yüksek | Kalın kesit, yatay ve oluk pozisyon, yüksek yığma |
| Darbeli (pulse) | Değişken | Alüminyum, paslanmaz, düşük ısı girdisi ve az sıçrantı |
Gazaltı Kaynağı Nasıl Yapılır?
- Tel ve gaz seçimi: Yapı çeliği için genellikle G3Si1 (SG2) tel ve M21 (Ar/%18 CO₂) gaz kullanılır.
- Parametre ayarı: Tel hızı (akım), gerilim ve gaz debisi malzeme kalınlığına göre ayarlanır. Detaylı değerler için MIG/MAG kaynak parametreleri yazımıza bakın.
- Serbest tel uzunluğu: Kontak meme ile parça arası genellikle 10–15 mm tutulur.
- Torç açısı ve yönü: 10–15° itme açısı daha düz ve geniş dikiş, çekme açısı daha derin nüfuziyet verir.
- Kontrol: Dikiş görsel muayene ile kontrol edilir; kritik işlerde NDT uygulanır.
Avantajlar ve Sınırlamalar
| Avantajlar | Sınırlamalar |
|---|---|
| Yüksek kaynak hızı ve yığma oranı | Açık alanda rüzgâr gaz korumasını bozar |
| Cüruf yok, az temizlik | Torç boyutu dar alanlarda erişimi zorlaştırabilir |
| Robot ve otomasyona çok uygun | Yanlış ayarda ergime yetersizliği riski |
| Çelik, paslanmaz ve alüminyumda kullanılabilir | Ekipman elektrot kaynağına göre daha karmaşık |
Sık Yapılan Hatalar
- Gözenek: Yetersiz veya aşırı gaz debisi, kirli yüzey, hava akımı.
- Ergime yetersizliği: Düşük gerilim, hızlı ilerleme veya yanlış torç açısı; özellikle kısa devre arkta dikkat edilmelidir.
- Aşırı sıçrantı: Gerilim-tel hızı dengesizliği veya yüksek CO₂ oranı.
- Yanma oluğu: Aşırı akım ve gerilim.
Hata türleri ve onarımı için kaynak hataları yazımızı inceleyebilirsiniz.
ArmaWeld'de: Şase, konstrüksiyon ve makine parçalarında MAG ve robotik MAG kaynağını onaylı WPS'lerle uyguluyoruz. Seri işlerde robotik kaynak tekrarlanabilir kalite ve kısa çevrim süresi sağlar.
Sık Sorulan Sorular
Gazaltı kaynağında hangi gaz kullanılır?
Yapı çeliklerinde en yaygın gaz argon ve %15–25 CO₂ karışımıdır (EN ISO 14175 M21). %100 CO₂ daha ekonomiktir ama sıçrantıyı artırır. Alüminyumda saf argon kullanılır.
Gazaltı kaynağı ile elektrot kaynağı arasındaki fark nedir?
Gazaltı kaynağında tel sürekli beslenir ve gazla korunur; daha hızlıdır ve cüruf oluşmaz. Elektrot kaynağı daha basit ekipmanla, rüzgârlı sahada da yapılabilir ama yavaştır ve her elektrottan sonra cüruf temizliği gerekir.
Gazaltı kaynağında tel hızı neyi belirler?
Sabit gerilimli makinelerde tel besleme hızı kaynak akımını belirler. Tel hızı arttıkça akım ve yığma oranı artar; gerilim ise ark boyunu ve dikiş genişliğini etkiler.
Gazaltı Kaynaklı İmalat İçin Teklif Alın
Çizim ve adetlerinizi paylaşın; MAG ve robotik kaynakla üretim planını birlikte çıkaralım.
Teklif İste →